Gasteizek lau aldiz biderkatu beharko luke udalerriko nekazaritza-azalera, biztanleen elikagai-kontsumoa tokiko elikagaiekin estaltzeko
Ingurugiro Gaietarako Ikastegiak eta Susmetro aholkularitza-enpresak azterlan bat egin dute. Horren arabera, Gasteizko egungo elikadura-sistemak 41.287 hektareako lurralde-aztarna behar du biztanleria hornitzeko. Lana Metropolitan Foodscape Planner (MFP) tresnaren erabileran oinarritu da. Lehen aldiz, modu integratuan aztertzen dira gasteiztarren elikadura-kontsumoa, Gasteiz inguruaren ekoizpen-potentziala eta eredu dietetikoen lurralde-inplikazioak.
Azterlanaren arabera, egungo elikagai-aztarnaren % 65 (26.774 hektarea) animalia-jatorriko elikagaiak ekoizteari lotuta dago. Ganadua elikatzeko pentsuak eta larreak ekoizteko lur-eremu handiak behar direlako gertatzen da hori. Bestalde, landare-jatorriko elikagaiek (barazkiak, frutak, lekaleak eta gizakiak jateko zerealak) azalera txikiagoa behar dute.
Gainera, txostenak EAT Lancet Batzordearen Erreferentziazko Dieta Unibertsalean oinarritutako bi agertoki alternatibo ebaluatzen ditu (Willett et al., 2019). Dieta horrek gomendatzen du animalia-jatorriko elikagaien kontsumoa % 70 inguru murriztea eta landare-produktuen kontsumoa handitzea. Emaitzen arabera, hartutako egoeraren arabera, Gasteizko elikagai-aztarna 18.848 eta 24.815 hektarea artekoa izan daiteke, gaur egungoaren erdia, gutxi gorabehera.
Azterlanaren barruan, CEAk tailer parte-hartzaile bat antolatu zuen 2026ko otsailean, nekazaritzako elikagaien sektoreko eragileekin. Tailerrean bi elikagai-agertoki berri diseinatu ziren Vitoria-Gasteizerako. Lehenengoak hiri-inguruko nekazaritza-eraztuna garatu zen, baita baratzezaintza ere herrien inguruan. Bigarrenak baratze-korridore handi bat sortu zuen, A1 autobiaren paraleloan, eta udalerriko ipar-mendebaldean landa-eremuan garatu zuen.
Laburbilduz, Erreferentziazko Dieta Unibertsalaren agertokiei esker, Gasteizko elikagaien lurralde-aztarna % 40 eta % 54 artean murriztu daiteke. Gainera, elikagaien autosufizientziarantz aurrerapen esanguratsuak lor litezke lurzoruaren erabileran doikuntza txikiak eginez. Adibidez, fruta, fruitu lehor eta barazkien eskariaren % 100 dieta osasungarriko agertoki batean beteko litzateke, Gasteizen eskuragarri dagoen nekazaritza-azaleraren % 30 bideratuz. Halaber, egoera horretan, Gasteizko 11.000 nekazaritza-hektareek elikadura-kontsumoaren premien % 61 bete lezakete. Hala ere, egungo dietarekin, kontsumoaren % 26 baino ezingo litzateke egin.
Azterketa osoa esteka honetan deskargatu daiteke.