Gasteizek gaueko harraparien jarraipena egiteko sarea sendotu du, herritarren zientziari esker
Vitoria-Gasteizek hiriko biodibertsitatearekin duen konpromisoa indartzen jarraitzen du Gaueko Harrapariak Kontserbatzeko Programari esker, programa horren segimenduaren bosgarren urtean. Proiektua Ingurugiro Gaietarako Ikastegiak (CEA) eta Vitoria-Gasteizko Udalak bultzatu dute, eta herritarren zientzia sare zabal batean eta metodologia zientifiko estandarizatu batean oinarritzen da. Metodologia horrek aukera ematen du espezie horiek hirian eta bere inguruan izan duten bilakaera ebaluatzeko.
2025eko otsailetik ekainera bitartean hainbat errolda egin ziren hiriko berdeguneetako, parkeetako eta Eraztun Berdeko eremuetako 25 puntutan, hogei boluntario baino gehiagoren parte-hartzearekin. Emaitzek joera garrantzitsuak berretsi dituzte eta datu berriak eman dituzte sei hegazti espezie gautarren ekologiari eta kontserbazioari buruz: urubi arrunta, hontz txikia, hontz arrunta, apo-hontz arrunta, mozolo arrunta eta zata arrunta.
Urteko mugarririk aipagarrienetako bat izan da hiriko bi parke handitan — Prado parkea eta Olarizuko Lorategi Botanikoa — urubi arruntaren ugalketa jarraitua baieztatu dela, hirugarren urtez jarraian hauteman baitira espezie horren txitoak. Emaitza horiek berretsi dute udalerrian espezie horrek gutxienez lau gune egonkor dituela, eta ondo egituratutako berdeguneek gaueko faunarentzako babesleku gisa duten garrantzia erakutsi dute.
2025eko denboraldia aparta izan da hontz txikiarentzat, ugaltze jarduerak nabarmen egin baitu gora, zenbait urtez presentzia txikia izan ondoren. Habia ugari dokumentatu dira, batzuk oso goiztiarrak, Eraztun Berdeko eremuetan eta hiriaren inguruko landa espazioetan, eta horrek baieztatzen du espezie horretan ingurumen faktoreek, hala nola presen presentziak eta neguko baldintzek, eragin nabarmena dutela.
Hontz arruntak, aldiz, egoera kezkagarria erakusten jarraitzen du, oso ugalketa gutxi baieztatu baita eta habiak egiteko eliza tradizionalen mendekotasun handia baitu. Gainera, hiria inguratzen duten errepideetako harrapaketen inpaktua handia da, eta azken urteotan hautemandako heriotza kausa nagusietako bat da.
Apo-hontz arrunta, bestalde, gaueko harrapari ugariena da Gasteizen, eta askotan ikusten da bat hiri parkeetan bai Eraztun Berdean. Hala ere, 2025eko erroldek erakusten dute ugalketa aldien kopuruak behera egin duela, eta datu horrek azpimarratzen du beharrezkoa dela epe luzeko jarraipena mantentzea, bilakaera behar bezala interpretatzeko.
Lanaren beste ondorio bat da herritarren zientziaren garrantzia nabarmen geratu dela hiri biodibertsitatea ezagutzeko eta kontserbatzeko funtsezko tresna gisa. Bildutako datuei esker, populazioen joerak ebaluatzeaz gain, gizakien eta gaueko faunaren arteko bizikidetza hobetzeko kudeaketa eta sentsibilizazio neurriak diseinatu ahal izango dira. Beharrezkoa da programa horri jarraipena ematea, berdeguneen babesa indartzea, trafikoarekin lotutako mehatxuak murriztea eta herritarren inplikazioa sustatzen jarraitzea, hain ezezagunak diren baina hiri ekosistemen orekarako funtsezkoak diren espezie horien kontserbazioan.