Gasteizko Herritarren Zientzia Sareak 30 odonatu espezie erregistratu ditu 2025ean eta, horrela, hiri biodibertsitate urtarraren jarraipena sendotu du
Gasteizko Herritarren Zientzia Sareko Odonatuen Kontserbazio Programaren 2025eko kanpainak baieztatu du 30 odonatu espezie (burruntziak eta sorgin-orratzak) daudela udalerrian, aurreko kanpainan baino bi gehiago. CEAk Gasteizko Udalarekin lankidetzan bultzatutako programa horrek lurraldeko hiri biodibertsitatearen jarraipen serie egonkorrenetako bat osatu du gaur arte.
Landa lana 2025eko maiatza eta urria bitartean egin zen, eta 58 laginketa egin ziren 14 lekutan — urmaelak, putzuak eta ibai tarteak —, hiriko hainbat parke eta berdegune banatuta. Esperientzia handiko zazpi boluntariok egin zituzten lanak, zuzeneko behaketan eta argazki erregistroan oinarritutako protokolo estandarizatu eta ez inbaditzaile bati jarraituz. 2017az geroztik, datuak Ornitho.eus plataforman sartzen dira, horrela datuak epe luzera biltegiratu, kontsultatu eta aztertu daitezkeela bermatzeko.
Aurtengo kanpainaren bereizgarrietako bat euria izan da. Udaberria heze etorri zen, azken hamarkadako bigarren euritsuena izan baitzen, eta uda ere hezea izan zen. Baldintza horiek bereziki mesedegarriak dira odonatuentzat, eta horrek 2025ean ikusitako aberastasun espezifikoa azaltzen laguntzen du. Kontuan izan odonatuak ekosistema urtarren kalitatearen bioadierazletzat hartzen direla.
Ekologiaren ikuspuntutik, emaitzek baieztatzen dute ur geldiekin lotutako espezieak nagusi direla, ibaiei hertsiki lotutako espezieen oso presentzia murritzarekin alderatuta. Hala ere, kontuan izan lagindutako enklabeen tipologiarekin koherente dela emaitza hori. Txostenak azpimarratzen du, halaber, aurreko urteetan ohikoak izan diren espezie batzuk ez direla berriro hauteman laugarrenez, eta horrek indartu egiten du etengabeko jarraipena mantentzearen garrantzia, ingurumen aldaketak edo habitaten gaineko presioak hautemateko. Emaitzek odonatuek baldintza hidrologikoekiko duten sentikortasuna azpimarratzen dute, bai eta laginketa ahaleginari eta hiri habitaten kudeaketari eusteko beharra ere, aldaketa ekologikoei aurrea hartzeko eta kontserbazio erabakiak bideratzeko.
Hainbat gunek aniztasun balio handiak erakutsi zituzten. Adibidez, enklabe batean 13 espezie erregistratu ziren. Beste batzuek, berriz, biodibertsitatea galtzeko joera erakutsi zuten, esaterako Aretxabaletako putzuak, baina emaitza horiek tentuz interpretatu behar dira, gune horretan bisita gutxiago egin baitziren.
Programaren osagarri gisa, urtean zehar prestakuntza jardunaldi bat eta etengabeko laguntza teknikoa eskaintzen dira, datuen kalitatea eta boluntarioen inplikazioa bermatzeko bide gisa. 2014an abian jarri zenetik, odonatuen jarraipena funtsezko tresna bihurtu da hiri biodibertsitatearen ezagutza hobetzeko, hezeguneen kudeaketa bideratzeko eta herritarrek natura ondarearen kontserbazioan duten parte-hartzea indartzeko.